Przejdź do treści głównej

Tortury w Polsce. Wciąż wiele pracy przed nami

autor(ka): Marcin Szwed dla ngo.pl
2018-08-06, 12:00
SZWED: Europejski Komitet do Spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu (CPT) opublikował raport ze swojej wizyty w Polsce z 2017 roku. Wiele jest do zrobienia.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka w 2017 roku przygotowała raport, który przekazała CPT podczas spotkania.

CPT odwiedził komendy policji, placówki Straży Granicznej, zakłady karne, zakłady poprawcze dla nieletnich, ośrodki psychiatryczne i Krajowy Ośrodek Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie. Członkowie CPT spotkali się także z prawnikami HFPC.

Policja nadużywa siły?

Wnioski z wizytacji Komitetu pokrywają się z obserwacjami organizacji pozarządowych, w tym Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. CPT wskazał, że odnotował wiele doniesień na temat nadużywania siły, a niekiedy nawet pobić przez funkcjonariuszy policji. Zdaniem CPT, jego ustalenia wskazują, że osoby zatrzymywane i doprowadzane na komendę są poważnie narażone na niewłaściwe traktowanie.

W dalszym ciągu brakuje systemowych rozwiązań chroniących osoby pozbawione wolności przed podobnymi nieprawidłowościami.

W szczególności należy podkreślić, że dostęp zatrzymanych przez policję do pomocy adwokata lub radcy prawnego jest iluzoryczny. Takie osoby nie są też informowane o swoich prawach.

Sprawa Igora Stachowiaka pod lupą CPT

CPT zainteresował się również sprawą Igora Stachowiaka, który zmarł na komisariacie we Wrocławiu w 2016 roku. Na kanwie tej sprawy CPT rekomenduje, aby przypomnieć funkcjonariuszom policji instrukcję w zakresie stosowania paralizatorów. Komitet wskazał też, że paralizatory mogą być używane tylko w sytuacji realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia, a ponadto wykluczone jest ich stosowanie do wymuszenia posłuszeństwa zatrzymanego. Użycie paralizatora to ostateczność, gdy inne, mniej skuteczne środki przymusu bezpośredniego zawiodły.

Komitet zażądał także od polskich władz, aby przekazały mu kopię dokumentacji sprawy Igora Stachowiaka, jak również informacje o nałożonych karach dyscyplinarnych i karnych wobec funkcjonariuszy.

Sytuacja w ośrodkach dla cudzoziemców

W odniesieniu do ośrodków dla cudzoziemców CPT wskazał między innymi na przypadki przemocy między osadzonymi, brak wstępnych badań medycznych przyjmowanych osób oraz poddawanie osadzonych badaniom lekarskim w obecności funkcjonariuszy Straży Granicznej.

Istotnym problemem są też częste przypadki nieinformowania cudzoziemców o decyzjach dotyczących osadzenia oraz możliwościach ich zaskarżenia.

Powierzchnia celi

CPT zwrócił też uwagę na nieprawidłowości w funkcjonowaniu zakładów karnych. W tym zakresie wskazał, że obowiązująca w Polsce norma powierzchniowa przypadająca na każdego więźnia (3 metry kwadratowe) jest zbyt niska. Ponadto, osoby przyjmowane do zakładu karnego nie są niezwłocznie poddawane kompleksowym wstępnym badaniom medycznym. Brakuje też odpowiednich procedur zgłaszania i rejestrowania przypadków urazów u więźniów. CPT uznał także, że Polska stosuje zbyt restrykcyjne regulacje dotyczące utrzymywania przez tymczasowo aresztowanych kontaktów ze światem zewnętrznym.

 

 

Zakłady dla nieletnich – problemy podobne jak w aresztach

Jeśli chodzi o zakłady poprawcze dla nieletnich CPT odnotował między innymi przypadki przemocy między osadzonymi oraz brak odpowiednich badań medycznych. Ponadto do nieprawidłowości dochodzi w zakresie stosowania środków przymusu.

Nieletni mają też zbyt ograniczone możliwości utrzymywania kontaktów ze światem zewnętrznym.

Szpitale psychiatryczne

CPT wskazał jednocześnie na pewne uchybienia w zakresie działania ośrodków psychiatrycznych (między innymi niepokojąco częste stosowanie środków przymusu wobec nieletnich pacjentów). Również przepisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego nie w pełni odpowiadają międzynarodowym standardom – brakuje między innymi cyklicznej sądowej kontroli zasadności hospitalizacji oraz kontroli stosowania przymusowego leczenia wobec tych pacjentów, którzy przebywają w szpitalach wbrew swej woli. CPT odniósł się też do funkcjonowania Krajowego Ośrodka Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym, wskazując między innymi, że brakuje w nim spójnej koncepcji terapii oferowanej osobom w nim umieszczonym oraz że warunki pobytu nie są dostosowane do tak dużej liczby osadzonych.

Mamy nadzieję, że sformułowane przez Komitet rekomendacje przyczynią się do poprawienia standardów traktowania osób pozbawionych wolności. Wiele z postulowanych zmian pokrywa się z wcześniejszymi propozycjami organizacji pozarządowych, w tym Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, oraz Rzecznika Praw Obywatelskich.

 

Masz zdanie? Czekamy na Wasze głosy na temat aktywności społecznej w Polsce lub ważnych społecznie spraw (maks. 4500 znaków) plus zdjęcie na adres: .

 

Marcin Szwed – prawnik w Programie Spraw Precedensowych Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji UW oraz studiów LLM w zakresie prawa konstytucyjnego porównawczego na Central European University w Budapeszcie, doktorant w Katedrze Prawa Konstytucyjnego WPiA UW.

Opr.: Ignacy Dudkiewicz, opinie.ngo.pl ()


Czym żyje III sektor w Polsce? Jakie problemy mają polskie NGOJakie wyzwania przed nim stoją. Przeczytaj debaty, komentarze i opinie. Wypowiedz się! Odwiedź serwis opinie.ngo.pl.

Informacja własna portalu ngo.pl

Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 0 0

Skomentuj

KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • obcokrajowcy, migranci
  • osoby uzależnione
  • prawa człowieka