Przejdź do treści głównej

Rzetelne wybory. Dlaczego warto wystawić obserwatorów społecznych?

autor(ka): Róża Rzeplińska dla ngo.pl
2018-08-03, 13:04
RZEPLIŃSKA: Jeśli dbacie o demokrację, prawa obywateli i społeczeństwo obywatelskie – wybory samorządowe w 2018 roku mogą być czasem realizacji tych wartości.

W pewnej gminie wybory na wójta wygrał nowy kandydat, a odchodzący wójt przegrał tylko czterema głosami. Niespodziewany wynik głosowania zastanawiał mieszkańców. Wydawało się, że takiego poparcia jak ich włodarz nie ma nikt. Podejrzenie padło na komisję. Zaczęło się analizowanie – kto z członków komisji wójtowi sprzyjał, kto potajemnie wspierał nowego, kto ma zatarg ze starym, a kto z nowym prowadzi jakiś interes. Dziennikarz miejscowej gazety odkrył, że w dniu głosowania przed dwie godziny w lokalu wyborczym pracował tylko jeden członek komisji, nie towarzyszył mu też mąż zaufania. I chociaż podejrzenia nieprawidłowości wyborczych do Państwowej Komisji Wyborczej nikt nie zgłosił, to niedomówienia i wzajemne oskarżenia o sfałszowanie wyborów ciągną się w gminie do dzisiaj.

Organizacje – zgłaszajcie niezależnych obserwatorów!

A gdyby wyborom mogli przyglądać się niezależni obserwatorzy? Kierowani do komisji nie przez komitety wyborcze, ale przez organizacje pozarządowe? Których zadaniem byłoby przyglądanie się poprawności organizacji wyborów, warunkom tajności głosowania, rzetelności liczenia głosów? Czy w niektórych miejscowościach udałoby się uniknąć podejrzeń o manipulacje przy głosowaniu?

Od wyborów samorządowych w 2018 roku organizacje pozarządowe mogą wyznaczać społecznych obserwatorów wyborów. Członków komisji wyborczych organizujących głosowanie i liczących głosy wystawiają komitety, towarzyszą im – również reprezentujący komitety – mężowie zaufania, których zadaniem jest kontrolowanie przebiegu głosowania. Obywatele – jako formalni obserwatorzy – mogą przyglądać się pracy komisji wyborczych, pozostając całkowicie niezależni od komitetów wyborczych.

Obserwatorów społecznych może zgłosić fundacja lub stowarzyszenie, która realizuje cele „troski o demokrację, prawa obywatelskie i rozwój społeczeństwa obywatelskiego”. Organizacja może zgłosić obserwatorów do każdej komisji wyborczej w kraju, niezależnie od tego, gdzie ma siedzibę. Funkcję obserwatora w danej komisji mogą pełnić różne osoby wskazane przez tę samą organizację, ale nie mogą jednocześnie przebywać w lokalu (muszą się zmieniać). Jedna osoba może pełnić funkcję obserwatora w kilku komisjach wyborczych.

Pokażmy, że nie jest nam wszystko jedno!

Obserwator społeczny może obserwować przygotowania komisji w lokalu wyborczym, głosowanie i liczenie głosów. Nie może wnosić uwag do protokołu, ani być obecną/obecnym przy przewożeniu i przekazywaniu go komisji terytorialnej. Za swoją pracę nie otrzyma wynagrodzenia.

Obserwator społeczny to funkcja dla obywateli świadomych swoich politycznych praw, ale chcących pozostać z dala od partyjnego zaangażowania. I chociaż takich wśród nas jest wielu, to niestety istnieje obawa, że nie skorzystamy z nowych uprawnień. Organizacje mogące wystawiać obserwatorów w ogóle nie podejmą takich działań, a obywateli chętnych do kilkudziesięciu godzin nieodpłatnej obserwacji będzie niewielu.

W rezultacie wyślemy do ustawodawcy sygnał, że jest nam wszystko jedno. Przy najbliższej okazji posłowie skasują zapis o obserwatorach, skoro obywatele nie są zainteresowani kontrolą wyborów, której tak podobno się domagali.

 

 

Czas realizacji wartości

Do wyborów zostało sporo czasu. Przejrzyjmy nasze statuty, przegadajmy, czy nie warto zorganizować obserwacji głosowania, rozejrzyjmy się, kto byłby chętny. Wyniki naszej obserwacji mogą po wyborach dać mieszkańcom gminy dodatkowe potwierdzenie, że wybory były przeprowadzone rzetelnie, że obywatele mogą mieć zaufanie do tego, że ich głos został sprawiedliwie policzony. Lub odwrotnie, jeśli zauważymy nieprawidłowości i je zgłosimy, to wzmocnimy zaufanie, że warto się angażować i że dobrze, by obywatel aktywnie kontrolował działanie instytucji.

Jeśli Wasza organizacja dba o demokrację, prawa obywateli i społeczeństwo obywatelskie – wybory samorządowe w 2018 roku mogą być czasem realizacji tych wartości.

Jak to zrobić?

  1. Zbierzcie chętnych do obserwacji wyborów. Już dziś zapraszajcie swoich członków, sympatyków, uczestników Waszych projektów do włączania się w wybory.
  2. Zorganizujcie szkolenie. Możecie zaprosić komisarza wyborczego. Nazwiska komisarzy wyborczych, właściwe im powiaty, adresy mailowe oraz terminy dyżurów dostępne są na stronie Państwowej Komisji Wyborczej.
  3. Przygotujcie zaświadczenia dla obserwatorów. W zaświadczeniu musi być określone, w której komisji dana osoba może obserwować wybory. Wzór zaświadczenia znajdziecie po zarządzeniu wyborów (między 16 lipca a 16 sierpnia 2018 roku) na stronie PKW.
  4. Nie musicie nigdzie wcześniej zgłaszać, że wysyłacie obserwatora. W dniu wyborów obserwator zgłasza się z zaświadczeniem od Was do komisji.

Obserwatorem społecznym może być pełnoletni obywatel polski, który:

  • nie jest pozbawiony praw publicznych, praw wyborczych ani nie jest ubezwłasnowolniony;
  • nie kandyduje w wyborach;
  • nie jest komisarzem wyborczym;
  • nie jest pełnomocnikiem wyborczym ani pełnomocnikiem finansowym komitetu;
  • nie jest urzędnikiem wyborczym; nie jest członkiem komisji wyborczej.

Więcej informacji:

Kodeks wyborczy: Komisje wyborcze art. 178-186, Mężowie zaufania i obserwatorzy społeczni art. 103a-103c

Opracowania Fundacji Batorego: Jak zostać członkiem komisji wyborczej, Udział obywateli w monitorowaniu wyborów: mężowie zaufania oraz społeczni i międzynarodowi obserwatorzy

 

Róża Rzeplińska – MamPrawoWiedziec.pl


Czym żyje III sektor w Polsce? Jakie problemy mają polskie NGOJakie wyzwania przed nim stoją. Przeczytaj debaty, komentarze i opinie. Wypowiedz się! Odwiedź serwis opinie.ngo.pl.

Informacja własna portalu ngo.pl

Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 2 0

Skomentuj

KOMENTARZE

  • odpowiedź do wątku "dziwny" ~Katarzyna Batko-Tołuć 13.08.2018, 11:28 A Państwo zabieraliście głos wtedy? Czemu nie pisaliście tekstów na ngo.pl? Przy okazji.Ja osobiście uważam, że wyższy wiek emerytalny dla kobiet, to ich wyższe emerytury. Ale nie zajmuję się tym zawodowo, to moje zdanie osobiste. Natomiast niemożebnie denerwuje mnie ten agresywny język Państwa komentarzy. Nie chcecie, to się nie angażujcie. Ale po co obrażać innych? Jeszcze co do naciskania na rządy to coś się znajdzie ;) Ale z jakości Państwa komentarzy wnioskuję, że warto poczekać na odpowiedź na moje pierwsze pytanie. A potem Wam poszukam linków o działaniach wokół zgromadzeń, prawa do informacji. Na tym się znam najlepiej,więc najłatwiej mi namierzyć te teksty. Tylko czy dostanę odpowiedź? ODPOWIEDZ
  • [+] Rozwiń komentarz dziwny ~gonzo 07.08.2018, 08:42 ten portal, nikt nie komentuje prawie ,teraz jakieś sprawy społeczne ,działania ,aktywności, a jak podwyższano np wiek emerytalny to było cicho sza. Ubóstwo wśród dzieci było ? to może mi ktoś podać kiedy ktoś odważnie na tym portalu naciskał na rządy PO ? A wobec innych rzeczy to sprawy były zasadnicze dla życia ludzi . ODPOWIEDZ

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • demokracja
  • organizacje w polityce
  • państwo, polityka
  • społeczeństwo obywatelskie